Jak ograniczyć ryzyko wystąpienia grypy ptaków i chronić swoje stado? Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) oraz Komisja Europejska przypominają o najważniejszych zasadach w kampanii #NoBirdFlu. Działania prowadzone w 2026 roku są skierowane szczególnie do drobnych producentów drobiu i osób prowadzących chów przydomowy. Polska należy do państw objętych kampanią.
Grypa ptaków jest wysoce zakaźną chorobą wirusową, która dotyka przede wszystkim drób i dzikie ptactwo wodne. Jej ogniska mogą powodować poważne straty w stadach, zakłócać produkcję żywności i zagrażać źródłom utrzymania hodowców. Zagrożenie dotyczy gospodarstw każdej wielkości.
Podstawą ochrony jest bioasekuracja, czyli działania ograniczające ryzyko przedostania się wirusa do gospodarstwa oraz jego dalszego rozprzestrzeniania się. Znaczenie mają codzienne nawyki wszystkich osób pracujących przy drobiu i odwiedzających gospodarstwo, w tym pracowników oraz dostawców.
1. Kontroluj dostęp do gospodarstwa
Dostęp do gospodarstwa należy ograniczyć do niezbędnych osób, pojazdów i sprzętu. Przy wejściu trzeba pamiętać o czystej odzieży, zmianie obuwia oraz umyciu rąk. Warto zapewnić maty do dezynfekcji obuwia lub jednorazowe ochraniacze na buty.
Pojazdy i narzędzia powinny być dezynfekowane przy przybyciu do gospodarstwa oraz podczas przemieszczania się między gospodarstwami. Szczególnej uwagi wymagają sytuacje, w których osoby lub przedmioty miały wcześniej kontakt z drobiem, odpadami pochodzenia drobiowego albo dzikim ptactwem.
2. Dbaj o czystość pomieszczeń, paszy i wody
Obiekty, w których utrzymywany jest drób, należy regularnie sprzątać i dezynfekować, zwłaszcza po każdym cyklu produkcyjnym. Ważne jest również wyraźne oddzielenie części „czystych”, związanych z bezpośrednią opieką nad zwierzętami, od części „brudnych”, mających kontakt z otoczeniem zewnętrznym.
Paszę trzeba chronić przed zanieczyszczeniem, a stadu zapewniać świeżą, czystą wodę pitną.
3. Zabezpiecz drób przed kontaktem z dzikimi ptakami
Należy zadbać o stan dachów oraz szczelność ścian i ogrodzeń. Obszary zewnętrzne, na których przebywa drób, powinny być odpowiednio zabezpieczone siatką lub ogrodzeniem. Zabezpieczenia trzeba regularnie sprawdzać pod kątem uszkodzeń, dziur i szczelin.
Ważne jest także zapobieganie gromadzeniu się stojącej wody wokół gospodarstwa oraz unikanie przenoszenia paszy między różnymi stadami.
4. Utrzymuj różne gatunki drobiu oddzielnie
„Jeden gatunek, jedna przestrzeń” to jedna z głównych zasad kampanii. Kury, kaczki, indyki i inne gatunki drobiu powinny być utrzymywane oddzielnie. Takie postępowanie pomaga ograniczyć ryzyko przenoszenia chorób między gatunkami.
5. Obserwuj stado i szybko reaguj na objawy
Codzienna obserwacja ptaków pozwala zauważyć zmiany wymagające reakcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na:
- spadek spożycia pokarmu lub wody,
- nagłe padnięcia,
- inne oznaki choroby, zwłaszcza objawy ze strony układu oddechowego.
W przypadku zaobserwowania niepokojących objawów należy odizolować chore ptaki i natychmiast skontaktować się z lekarzem weterynarii. Szybka reakcja zwiększa szanse na ograniczenie rozprzestrzeniania się choroby i ochronę stad w okolicznych gospodarstwach.
Poznaj i udostępnij materiały kampanii
Kampania #NoBirdFlu przypomina, że systematyczne stosowanie prostych zasad pomaga chronić zdrowie zwierząt i ograniczać straty w gospodarstwach. Przygotowane plakaty i infografika przedstawiają najważniejsze zalecenia, które warto włączyć do codziennej opieki nad drobiem.
Zachęcamy do zapoznania się z materiałami informacyjnymi oraz przekazywania ich hodowcom, pracownikom gospodarstw i wszystkim osobom mającym kontakt z drobiem.
Źródło: materiały kampanii #NoBirdFlu Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i Komisji Europejskiej.
Materiały kampanii:
- Informacje o kampanii #NoBirdFlu
- Zasady ochrony gospodarstwa
- Zabezpieczenie gospodarstwa
- Jeden gatunek – jedna przestrzeń | Plakat
- Rozpoznaj objawy – Plakat
